Manşet HaberSağlıklı Yaşam

Hepatit C nedir nasıl bulaşır?

Sinsi ilerlediğinden kolay fark edilemeyen Hepatit C, tedavi edilmediği takdirde siroz ve karaciğer kanserine neden olabiliyor. Bu yazımızda  hepatit c’yi  sizler için araştırdık. İşte hepatit c hakkında bilinmesi gerekenler…

Hepatit C nedir?

Hepatit C (HCV), karaciğerin iltihaplanmasına neden olan bir virüstür. Hepatit A ve hepatit B’yi içeren virüs ailesinin bir üyesidir. Bu virüsler farklı davranır ve farklı bulaşma biçimlerine sahiptir. Hepatit C ciddi karaciğer hasarına, karaciğer yetmezliğine, karaciğer kanserine ve hatta ölüme neden olabilir.

Hepatit C Ne Kadar Yaygındır?

Dünyada tam olarak kaç hepatit C vakası olduğu bilinmemekle birlikte, Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa ve Doğu Akdeniz’de daha yüksek prevalans ile nüfusun % 0,5 ila %1’inin enfekte olduğunu tahmin etmektedir.

Hepatit C nasıl bulaşır?

Hepatit C kan yoluyla bulaşan bir hastalıktır, yani enfekte kanla temas yoluyla bulaşır. Genellikle virüs vücuda deride bir açık yara yoluyla girer. Hepatit C’nin en yaygın bulaşma yolu, enjeksiyon ilacı kullanımıdır. Kirli iğneleri enfekte olan biriyle paylaşmak hepatit C’yi bulaştırabilir. Sağlık uzmanları virüsü iğne batması
yoluyla bulaştırabilir.

Nadirende olsa, hepatit C ile enfekte annelerden doğan bebekler bu virüsü alır. Hepatit C, enfekte bir kişiyle cinsel ilişkiye girerek veya kişisel eşyalarını (örneğin, ustura veya diş fırçası) virüslü biriyle paylaşarak da yayılabilir, ancak bu vakalar nadirdir.

Hepatit C belirtileri nedir?

Hepatit C’ye yakalanan çoğu insanda, özellikle erken evrelerde herhangi bir semptom görülmez. Bununla birlikte, bazı hastalar erken belirtiler gösterebilir:

Ağrılı eklemler
Ateş
Döküntü
Şişme
Ancak 4 vakadan 3’ü kronik enfeksiyonla sonuçlanır. Bu kişilerde semptomlar yıllar, hatta on yıllar sonra karaciğer hasarı meydana geldiğinde gelişebilir. Diğerleri enfeksiyondan 2 hafta ila 6 ay sonra semptomlar geliştirir. Semptomların ortaya çıkması için ortalama süre, virüsü aldıktan sonra 6 ila 7 haftadır. Hepatit C ile yeni enfekte olanlar hafif ila şiddetli ateş, yorgunluk, karın ağrısı, iştahsızlık, bulantı, kusma, eklem ağrısı, koyu renkli idrar, kil renkli dışkı ve ciltte sararma (sarılık) yaşayabilir. Hepatit C enfeksiyonu olan ancak herhangi bir semptom göstermeyen bir kişi virüsü yine de başkalarına bulaştırabilir.

Akut ve Kronik Hepatit C Enfeksiyonu

Akut hepatit C enfeksiyonu, virüsün yeni alınmasından sonraki 6 ay içinde ortaya çıkan semptomları ifade eder. Hepatit C’ye yakalananların yaklaşık %20 ila %30’u akut hastalık geçirir. Bundan sonra vücut ya virüsü temizler ya da kronik enfeksiyon geliştirmeye devam eder. Kronik hepatit C enfeksiyonu, uzun süreli enfeksiyon anlamına gelir. Akut hepatit C enfeksiyonu olan kişilerin çoğunluğu (%75 ila %85), hastalığın kronik formunu geliştirmeye devam eder.

Hepatit C Nasıl Teşhis Edilir?

Hepatit C enfeksiyonu birkaç kan testi ile teşhis edilebilir. Hepatit C antikor testi, virüsle savaşan antikorları (bağışıklık parçacıkları) kontrol eder. “Reaktif olmayan” bir sonuç, virüse karşı antikorların tespit edilmediği anlamına gelir. “Reaktif” bir sonuç, virüse karşı antikorların mevcut olduğu anlamına gelir, ancak
test, enfeksiyonun mevcut mu yoksa geçmişte mi olduğunu gösteremez. Hepatit C genetik materyalinin varlığını değerlendiren başka bir kan testi (HCV RNA testi) mevcuttur. Bu testin sonuçları, doktorların hepatit C enfeksiyonunun mevcut olup olmadığını belirlemesine yardımcı olabilir.

Hastada hepatit C enfeksiyonu varlığında, doktor karaciğer hasarının derecesini değerlendirmek için daha fazla test isteyecektir. Karaciğer biyopsisi yapılabilir. Farklı tedavilere yanıt veren birkaç farklı hepatit C virüsü türü vardır. Bu nedenle doktor, tedavinin seyrini belirlemeye yardımcı olması için hepatit C enfeksiyonunun genotip(ler)ini belirlemek için bir test isteyecektir.

Hepatit C Hastaları

Kronik hepatit C enfeksiyonu, potansiyel olarak ciddi komplikasyonları olan uzun süreli bir hastalıktır. Akut hepatit C enfeksiyonu olanların yaklaşık %75 ila %85’i kronik hastalık geliştirmeye devam ediyor. Kronik hastalık grubundakilerin üçte ikisinden fazlasında karaciğer hastalığı gelişir. 20 ila 30 yıl içinde %20’ye kadar
siroz veya karaciğerde skar gelişir. Siroz, karaciğer fonksiyonunu etkiler ve kan karaciğer enzimlerinin yükselmesine neden olur. Kronik hepatit C enfeksiyonu olan kişilerin %5 kadarı karaciğer kanseri veya sirozdan ölecektir.

Hepatit C ve Karaciğer Nakli

İleri hepatit C enfeksiyonu ve ciddi karaciğer hasarı olan bazı kişiler karaciğer nakli olur, ancak bu enfeksiyonu ortadan kaldırmaz. Nakil sırasında aktif enfeksiyonu olan hastalarda yeni karaciğerinde hepatit C gelişir. Bazen enfeksiyon, hastalar antiviral tedavi altındayken bile tekrarlar. Sürekli virolojik yanıt elde edenler (yani tedaviden 6 ay sonra kanda saptanabilir virüs yok) yeni karaciğerde hepatit C enfeksiyonu geliştirme riski çok düşük.

Hepatit C Tedavisi

Bugün, hepatit C enfeksiyonu olan çoğu insan tedavi edilebiliyor. Bununla birlikte, iyileştikten sonra, insanlar yine de farklı bir hepatit c enfeksiyonu türü
geliştirebilir.

Hepatit C Enfeksiyonu Nasıl Önlenir

Hepatit C kan yoluyla bulaşan bir enfeksiyondur. Enfeksiyon riskini azaltmak için kişisel eşyaları (diş fırçası ve tıraş bıçağı) başkalarıyla paylaşmaktan kaçının.
Enjekte edilen ilaçları kullanmayın. Enjekte edilen ilaçlar kullanıyorsanız, iğneleri ve ekipmanı asla başkalarıyla paylaşmayın. Dövme yaptırmak ve piercing yaptırmak
sizi riske atabilir. Seks sırasında prezervatif kullanın. Sağlık çalışanları, iğne batmasını önlemek için önlem almalı ve kanla temas eden iğneleri ve diğer
malzemeleri uygun şekilde atmalıdır.

Hepatit C’niz varsa başkalarına bulaşmasını önlemek için aşağıdaki önlemlere uyun:

Kullanılmış bandajları, dokuları, tamponları veya kanınızı içeren herhangi bir şeyi uygun şekilde atın.
Ellerinizi veya kanınızla temas eden nesneleri yıkayın.
Yüzeylere dökülen kanı ev tipi çamaşır suyu ve su ile temizleyin.
Üzerinde kan bulunan kişisel eşyaları paylaşmayın.
Meme uçlarınız çatlar ve kanarsa emzirmeyin.
Kan, sperm veya organ bağışlamayın.

İlgili Makaleler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu